Зохиогчийн эрхийн хамгаалалт, хууль тогтоомжийн нийцлийн асуудлаар Хууль зүйн яамны төлөөлөлтэй уулзалт хийв

Монгол Улсад оюуны өмч, зохиогчийн эрхийг хамгаалах эрх зүйн орчин бүрдсэн ч түүний хэрэгжилт бодит амьдралд хангалтгүй байгаатай холбоотойгоор Монголын Оюуны Өмч Хамгаалах Холбоо (МОӨХХ) Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны Хуульзүйн бодлогын газрын  дарга Н.Жамьянхүү болон холбогдох төлөөлөлтэй уулзалт хийлээ.

Уулзалтаар оюуны өмч, зохиогчийн эрхийн салбарт хэрэгжиж буй хууль хоорондын нийцэл хангалтгүй байгаагаас үүдэн зохиогчийн эрхийн зөрчилд хариуцлага тооцох, хохирлыг нөхөн төлүүлэх процесс хүндрэлтэй байгаа талаар хэлэлцэв.

Гол асуудлууд:

Хуулийн зөрчил, уялдаагүй байдал: Зохиогчийн эрхийн зөрчлийг Зөрчлийн тухай хуулиар шийдвэрлэхдээ эрх бүхий байгууллагуудын чиг үүрэг тодорхой бус, уялдаа хангалтгүй байна.

Хэрэгжилтийн сул байдал: Зөрчил шалган шийдвэрлэх үйл явц удаашралтай, зохиогчийн эрх зөрчигдсөн тохиолдолд эрх эзэмшигчийн хохирлыг бодитойгоор барагдуулах механизм дутмаг байна.

Хариуцлагын тогтолцооны үр нөлөө сул: Оюуны өмчийн эрх зөрчигдсөн тохиолдолд хүлээлгэх хариуцлага хэт хөнгөн, шүүхийн практик тогтворгүй, хэрэг бүртгэл шалгалтын шатанд олон асуудал үүсдэг.

Цахим орчин дахь зохиогчийн эрхийн зөрчил ихсэж байна: Сошиал медиа, вэбсайт, стриминг платформуудад зохиогчийн эрхтэй бүтээлүүдийг зөвшөөрөлгүй ашиглах, хуулбарлах, түгээх явдал нэмэгдэж байгаа нь оюуны өмчийн эрхийг хамгаалахад шинэ сорилт болж байна. Одоогийн эрх зүйн зохицуулалт цахим орчны зохиогчийн эрхийн зөрчилтэй тэмцэхэд хангалтгүй байгаа нь онцлох асуудал боллоо.

Уулзалтад оролцогчид энэ асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд дараах саналуудыг гаргав.

-Хууль хоорондын нийцлийг хангах чиглэлээр эрх зүйн орчны сайжруулалтын ажил хийх

-Зохиогчийн эрхийн хэрэгжилтийг хангах байгууллагуудын чиг үүргийг тодорхой болгох

-Оюуны өмчийн маргааныг шуурхай шийдвэрлэх, цахим орчин дахь хяналтыг нэмэгдүүлэх

-Хариуцлагын тогтолцоог чангатгах, хохирлыг бодитойгоор барагдуулах механизмыг тодорхой болгох

-Цахим орчин дахь зохиогчийн эрхийн зөрчлийг хянах, таслан зогсоох тусгай журам, хяналтын системийг хөгжүүлэх зэрэг шаардлага нэгэнт тулгараад байгааг онцлов. 

МОӨХХ болон ХЗДХЯ цаашид хамтран ажиллаж, бодлогын түвшинд шаардлагатай өөрчлөлтүүдийг хийх чиглэлд тусгайлсан чиг үүрэг бүхий яам, агентлагуудаа татан оролцуулсан уулзалт, хэлэлцүүлэг зохион байгуулах, тодорхой санал шийдлүүдийг гарган ажиллахаар боллоо.